Dini Haberler Mobil

Din'den, Diyanet'ten, Dünya'dan Dini haberler


  • 03 Temmuz 2017, Pazartesi 12:20
Mikail Miral

Mikail Miral

Niçin Tenkid Etmeyi Beceremiyoruz ki

İnsan düşünceleri ile varlığını hissettirmek ister, dolayısıyla felsefe tartışmaları içinde "düşünüyorum o halde varım" önermesiyle varlık tartışmalarına katılan Descartes, düşünmenin ve bunu lfade etmenin insanın varlık sebebi olduğinu bu şekilde ifade ederek düşünce tarihine önemli bir filozof olarak geçmiştir.

İnsan düşüncesini direk olarak ifade ettiği gibi düşüncesine uymadığı için düşünceye anti tez ile cevap vererek düşüncesini ifade etme yoluna gitmektedir. Bir düşünceyi tahlil ettikten sonra o düşüncenin eksikliklerini ya da yanlış olduğunu savunma ya da yanlışlıklarını ortaya koyma ameliyesine tenkid bunu yapan kimseye de münekkid denmektedir.

Bu makalemizde tenkidin nasıl yapılması gerektiği üzerinde durarak okuyucularımızı bu konada bilgilendirmek gayesini güttüğümüzü belirtmek isterizm. İnsan tabiatı gereği kendi durumuna uygun düşmeyen hallerde hoşnutsuz olur ve bunu çeşitli formlarda ifade eder. Bu düşünce alanında da böyledir, bu alandaki hoşnutsuzluğa Tenkid denmektedir. Her şey usulüne uygun olursa güzel ve faydalı olurken usule uygun olmayan her şey Velev ki doğru olsa bile yanlış bir neticesinde ortaya çıkmasına sebebiyet verir, maksadı perdeler, gayeyi öldürür.

Öyleyse Tenkid ameliyesinde de aynı kural geçerlidir. Tenkid hakikat namına yapıldığı takdirde çok kıymetli, bunun dışında ise hakikat ifade etmeyen süfli bir iştir. Ne yazık ki hakikat namına yapılan çoğu tenkid ameliyesinin süfli bir netice ortaya çıkarması da maalesef bir gerçektir. Münekkid fikri taasup ve buna bağlı olarak art niyetten uzak olarak tenkid işini yaparsa makbul, bunun dışında ise yaptığı işin kıymeti olmadığı gibi yapılan bu işte ayrıca bir tenkid hususu haline gelir.

İslam Düşüncesi Tarihindeki tenkid ameliyesinin yine bir tenkid ameliyesine dönüşmesi sebebi işte bu husustur. Ayrıca tenkid gibi güzide bir hakikat kullanılarak çoğu kere tenkid faaliyeti adı altında bir tekfir ameliyesi yapılmaktadır ki buna tenkid demek hakikate ihanet sayılmalıdır.

Tenkid yapılırken şu hususlara dikkat edilmesi asgari olarak gerekmektedir. Büyük insanlar fikirleri; normal insanlar olayların; küçük insanlar ise şahısları mesele edilirler. Fikri taasuptan ve artniyetten kesinlikle uzak olunmalıdır. Gaye hakikatin ortaya çıkması olmalıdır. Tenkid asla hakarete dönüşmemeli, hiciv unsuru olarak da görülmemelidir. Tenkidin fitneye dönüşmesine izin verilmemelidir. Bu durum öngörülüyor ise Tenkidden vazgeçilmeli, şayet tenkit yapılmış sonra bu hal oluşmuş ise tenkid imha edilmeli oluşan yeni durumla mücadele pozisyonuna geçilmelidir.

Tenkid bir tekfir aracı olarak görülmemelidir, mümkün olduğunca bu neticeden uzak durulmalıdır. Tenkid yapmada kısas esas alınmalı, Tenkid yapılan şey nasıl yapılmış ise tenkid de en fazla olduğu yolla yapılmalıdır. Tenkid yapılan şahıs bundan haberdar edilmelidir. Yapıcı bir üslup kullanılmasına dikkat edilmelidir. Tenkidin güzelliği kendinden değil oluşabilecek netice sebebiyle olacağı bilinmeli buna göre davranılmalıdır.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


NAMAZ VAKİTLERİ
ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?

yukarı çık