© Dini Haberler 2020

Çocuklar için şifahi dualar

Sözlü geleneğimiz, şifahi kültürümüz, gece yatmadan önce ya da yemekten sonra okunan bir dua ile çocukların gönlünde iman ateşini filizlendirmeyi başarmıştır. Merve Koç yazdı.

Gelenek, bir menkıbe ile ayet ve hadisteki mesajı –Kur’an’ın kullandığı kıssa metodu ile- aktarma hususunda çok başarılıdır. Çeşitli konuları halkın anlayabileceği bir düzeye çekmek için camilerde Mesnevi dersleri yapılmış; çocuklara, camide cüz talimi yaptıktan sonra, her gün Bostan ve Gülistan’dan hikâyeler okutulmuştur. Ayet ve hadis okumak yerine bu mesajların kıssayla verilmesinin sebebi hadislerin ya da ayetlerin yanlış anlaşılmasından duyulan endişe olabilir. Bu durum hürmet cihetinden de düşünülebilir. Ben de öğrencilere anlattığım derslerde bu kıssaların faydasını gördüm. Ancak belirtmeden edemeyeceğim bu kıssaların kaynağı tamamen büyüklerimden duyduğum şifahi aktarıma dayanıyor. Yani mektepten alınamayan bir irfandan bahsediyorum.

Bu sözlü gelenek, gece yatmadan önce okutulan ya da yemekten sonra okunan bir dua ile çocukların gönlünde iman ateşini filizlendirmeyi başarmıştır. Bugün bir programa denk geldim ve her kesimden, her görüşten insanın bu dualar hakkında olumlu kanaatlere sahip olduğunu fark ettim. Çocukluğumda uykuya dalmak üzereyken okunan bazı duaların, Balkanlar’da ve Anadolu’da çeşitli tarikleriyle yaygın olduğunu görmüş oldum.

Büyüklerinizin sesinin kulaklarınızda yankılanmasına vesile olacak belki de “çok tanıdık geliyor” diyebileceğiniz bazı dualarını aktarmak istiyorum:

Yattım Allah,

Kaldır beni

Nurlara daldır beni,

Canım tenden ayrılırken

İmanımla gönder beni

Ağzı mühür, dili taş.

Ben gafil, sen yoldaş.

Çıktım gittim gök kapısına,

Dediler niye geldin?

Hz. Ali’ye geldim.

Hz. Ali namazda,

İki eli duada.

Bu cennet içinde bir ağaç bitmiş.

Kökü miskamber,

Yaprağı Kur’an.

Bu duayı yedi kere bilip okuyan,

Cennet helal,

Cehennem haram.

Yattım Allah

Kalkarım inşallah

Kalkamazsam la ilahe illallah Muhammeden Rasulüllah

Kuzu gibi yattım koç gibi kaldır

Başka bir versiyon:

Yattım taş gibi

Kaldır kuş gibi

Bir başka versiyon

Yattım Allah kaldır beni

Sağ yönüme döndür beni

Eğer gaflette ölürsem

İman ile gönder beni

Bir başkası:

Yattım Allah kaldır beni

Sağ yanıma döndür beni

Yatar da kalkamazsam

İmanımla gömdür beni

Yattım sağıma döndüm sonuma

Melekler şahit olsun dinime imanıma

Yattım Allah kalkarım inşallah

Kalkarsam da kalkmazsam da

Eşhedüenleilaheillallah

Ananemler Balkan göçmeni, Balkanlar’daki Bektaşi etkisinden mülhem olduğunu düşünüyorum ananemin duasında Hz. Ali (ra) yer alıyor, duanın bazı versiyonlarında ise Hz. Muhammed’e (sas) geldim şeklinde geçiyor.

Başka bir yemek duası ise şu şekilde:

Euzu billahi mineşşeytanirracim bismillahirrahmanirrahim

Elhamdülillah elhamdülillah et’amena ve sekamena

Devlet-i celilullah bereket-i Halilullah

Şefaat ya Rasulallah

Hanelere bereket mevtalara rahmet

Erenlerden evliyalardan şefaat Ya Rasulallah

Bu sofra nur, kaza bela dur

Artsın eksilmesin, taşsın dökülmesin

Bu sofrada yemek yiyenler ebedi yoksulluk yüzü görmesin

el-Fatiha mea’s salavat

Sözlü kültürde şifahen aktarım esastır, bunları kutsalla temas kurabilmiş nesillerin bize taşıması, kulağımıza çalması mühimdir. Belki birileri bu duaların farklı tariklerini toplar, yazıya aktarır ve biz de istifade ederiz.

Merve Koç

 

Diyanet Duyurular Sayfamız için TIKLAYINIZ

Diyanetliler Platformu  Grup sayfamıza katılmak için >>> TIKLAYINIZ

Dini Haberler Grup sayfamıza katılmak için >>> TIKLAYINIZ

 

İlginizi Çekebilir

Siz kazanacaksınız diye bizim davamız kaybetmeye mecbur mu?

Serdar Tuncer, yokluk yıllarında korunan değerlerin, varlık ve güçle birlikte aşındığını savunuyor. Helal kazanç, kul hakkı ve adalet vurgusuyla haksız zenginleşmeye sert eleştiriler yöneltiyor. Kişisel çıkarlar uğruna ortak mücadelenin ve toplumsal umudun zedelenmemesi çağrısında bulunuyor.

Türkiye’de insanlar dinle bağlarını koparıyor mu?

Yıldıray Oğur, Türkiye’de İnanç ve Dindarlık Araştırması isimli anketi değerlendirdiği yazısında “İnsanlar dinle bağlarını koparmıyor. Ama o bağı kendi hayatlarına göre yeniden kuruyorlar. Bu dinin çözülmesi değil, esnemesi.” diyor.

Bir çocuk bir elma ile gözlerini ve kalbini açar

Muhammed, kendi dünyasında yaşayan bir çocuk, bana “sevginin”, “açlıktan” daha büyük olabileceğini ve kurumuş bir elmanın bile dünyanın en büyük hediyesi olabileceğini öğretti.

Gazze'nin yıkıntıları arasında hayata yeniden başlamak

“Evden çıkarken ve eve girerken bir sürü molozun üzerinden tırmanmak zorunda kalıyoruz,” dedi. “Ama bu çadırlarda yaşamaktan daha iyi...

Ramazan'ı Gazze halkının örnekliğiyle yaşamak

Yaşar Değirmenci, geçtiğimiz sene Gazze'de Ramazan boyunca görev yapan Dr. Farhan Abdul Azeez'in verdiği bir röportajda, Gazzelilerin Allah'a olan bağlılıklarını ve bütün imkansızlıklara rağmen Ramazan'ı yaşama biçimlerinin örnekliğini aktarıyor.

Çocuk en iyi sevdiklerinden öğrenir...

Sefa Saygılı çocuk eğitiminde dikkat edilmesi gereken hususları vurgularken ebeveynlerin çocuklarıyla diyaloğunun önemini belirtiyor.

TÜM HABERLER